Anoreksja

Czy anoreksja może być postrzegana jako nałóg?

Natalia Jarosz

Anoreksja często jest określana jako niby-nałóg, mamy bowiem do czynienia z chorobą, w czasie której chory nie nadużywa, jak alkoholik lub narkoman, ale powstrzymuje się od czegoś. Zwykle uważamy, że osoba zmagająca się z nałogiem poprawia sobie nastrój w ten sposób, że sięga po dostarczane z zewnątrz substancje.

W przypadku anoreksji substancje takie są wytwarzane przez nasz własny organizm, w wyniku określonych działań również jednak poprawiamy sobie samopoczucie.

Alkoholizm, narkomania, anoreksja?

Niektórzy naukowcy zajmujący się chorobami związanymi z żywieniem uważają, że nałogiem jest przede wszystkim bulimia i unikają tak samo kategorycznych stwierdzeń odnoszących się do anoreksji. Na podstawie wykonanych przez nich badań można jednak przyjąć, że mówienie o anoreksji jako o nałogu nie powinno zaskakiwać. Istnieją nawet teorie, które mówią o współwystępowaniu zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji oraz tych, które odnoszą się do zaburzeń jedzenia.

Oczywiście, zwraca się też uwagę na to, że anoreksja jest nałogiem przynajmniej nietypowym, w związku z czym należy podchodzić z pewną ostrożnością do tych porównań, które zestawiają ją z alkoholizmem oraz narkomanią. To nie ma elementu „brania”, ale zjawisko przeciwne – odmowa brania pokarmu. Sami anorektycy często jednak wspominają, że sama czynność ważenia się ma dla nich intensywność i jakość zbliżoną do pierwszego pragnienia, które stara się zaspokoić alkoholik.

Obraz własnego ciała

Wiele osób zmagających się z anoreksją mówi zresztą wprost o tym, że czuje się właśnie jak alkoholicy, którzy są świadomi swojej choroby, a jednocześnie bezradni w stosunku do niej. Oczywiście nawet te obserwacje nie uprawiają nas do stawiania znaku równości pomiędzy narkomanią, alkoholizmem i anoreksją. Owszem, jedną z przyczyn śmierci anorektyków może być zatrucie alkoholowe, mamy jednak do czynienia z przypadkami na tyle sporadycznymi, że trudno na ich podstawie wyciągać bardziej ogólne wnioski.

W poszukiwaniu endorfin

Ciekawe są również te badania, które skupiają się na cechach osobowości typowych dla osób zmagających się z anoreksją. Bardzo często są to cechy osobowości uzależnionej oraz nałogowej. Bardzo ciekawa wydaje się w tym kontekście tendencja takich osób do wykonywania ćwiczeń fizycznych. Okazuje się, że ich intensywność można dodatnio korelować z poziomem depresji, dążeniem do szczupłego ciała i anhedonią. W związku z tym można przychylić się do definicji anoreksji, która odwołuje się do uzależnienia od zwiększonego poziomu endorfin, jakie ujawniają się podczas ćwiczeń, bardzo charakterystycznego objawu tej choroby.

Zobacz